วันสารทจีน กับ ตรุษจีน ต่างกันอย่างไร ความหมายและธรรมเนียมไหว้ของแต่ละเทศกาล

เผยแพร่ 23 ต.ค. 2569 · โดย Highness Amulet

วันสารทจีน กับ ตรุษจีน เป็นสองเทศกาลใหญ่ของครอบครัวเชื้อสายจีนที่หลายคนมักสับสน เพราะทั้งคู่มีการจัดโต๊ะไหว้ จุดธูป เผากระดาษเงินกระดาษทองคล้ายกัน แต่แท้จริงแล้วความหมายของสองเทศกาลนี้ต่างกันคนละเรื่อง ทั้งช่วงเวลา จุดประสงค์ และธรรมเนียมปฏิบัติ

ใครที่เพิ่งเริ่มรับหน้าที่จัดของไหว้แทนคุณพ่อคุณแม่ หรืออยากเข้าใจธรรมเนียมของครอบครัวให้ลึกขึ้น บทความนี้สรุปให้ครบ ตั้งแต่ความหมายของแต่ละวัน ของไหว้ ไปจนถึงลำดับการไหว้ตั้งแต่เช้าจรดบ่าย อ่านจบแล้วจัดโต๊ะไหว้ได้อย่างเข้าใจ ไม่ใช่แค่ทำตาม ๆ กันมา

วันสารทจีน คือวันอะไร

วันสารทจีน ตรงกับวันที่ 15 เดือน 7 ตามปฏิทินจันทรคติจีน ซึ่งมักอยู่ราวเดือนสิงหาคมถึงต้นกันยายนของทุกปี ชาวจีนถือว่าเดือน 7 เป็นเดือนที่ประตูยมโลกเปิด ดวงวิญญาณบรรพบุรุษและวิญญาณเร่ร่อนได้กลับมาเยือนโลกมนุษย์ ลูกหลานจึงจัดโต๊ะไหว้ใหญ่เพื่อแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ และเผื่อแผ่ส่วนบุญให้วิญญาณไร้ญาติด้วย

หัวใจของสารทจีนจึงเป็นเรื่อง ความกตัญญูและการให้ บรรยากาศการไหว้ออกไปทางเรียบขรึม อบอุ่น เป็นวันที่ครอบครัวพร้อมหน้ากันเพื่อระลึกถึงผู้ที่จากไป

ตรุษจีน คือวันอะไร

ตรุษจีน คือวันขึ้นปีใหม่ตามปฏิทินจีน ตรงกับวันที่ 1 เดือน 1 ตามจันทรคติจีน มักอยู่ราวปลายมกราคมถึงกลางกุมภาพันธ์ โดยปีหน้า ตรุษจีน 2570 ตรงกับวันเสาร์ที่ 6 กุมภาพันธ์ อ่านรายละเอียดวันจ่าย วันไหว้ วันเที่ยว แบบครบถ้วนได้ที่ ตรุษจีน 2570 ตรงกับวันไหน

หัวใจของตรุษจีนคือ การเฉลิมฉลองและการเริ่มต้นใหม่ มีการไหว้เทพเจ้าและบรรพบุรุษเพื่อขอบคุณที่คุ้มครองตลอดปีเก่า และขอพรให้ปีใหม่รุ่งเรือง บรรยากาศจึงคึกคักสดใส เต็มไปด้วยสีแดงทอง เสื้อผ้าใหม่ และอั่งเปา

สรุปความต่างแบบเห็นภาพ

• ช่วงเวลา — สารทจีนอยู่กลางปี ราวเดือนสิงหาคม-กันยายน ส่วนตรุษจีนอยู่ต้นปี ราวมกราคม-กุมภาพันธ์
• ความหมาย — สารทจีนเน้นระลึกถึงบรรพบุรุษและแผ่เมตตาให้วิญญาณไร้ญาติ ตรุษจีนเน้นฉลองปีใหม่และขอพรเทพเจ้า
• บรรยากาศ — สารทจีนเรียบขรึมอบอุ่น ตรุษจีนรื่นเริงคึกคัก
• ธรรมเนียมเด่น — สารทจีนมีการไหว้วิญญาณเร่ร่อนหน้าบ้าน ตรุษจีนมีวันจ่าย วันไหว้ วันเที่ยว อั่งเปา และการอวยพรปีใหม่
• สิ่งที่เหมือนกัน — ทั้งสองเทศกาลคือวันรวมญาติ แสดงความกตัญญู และจัดโต๊ะไหว้ด้วยความตั้งใจ

ของไหว้และลำดับการไหว้ของแต่ละเทศกาล

วันสารทจีน ไหว้ 3 ชุด

1. เช้า ไหว้เทพเจ้า — ของคาว ผลไม้ น้ำชา จัดบนโต๊ะสูงหน้าหิ้งหรือหน้าบ้าน
2. สาย ไหว้บรรพบุรุษ — อาหารคาวหวานที่ท่านชอบ ข้าวสวย น้ำชา พร้อมกระดาษเงินกระดาษทอง
3. บ่าย ไหว้วิญญาณเร่ร่อน — จัดนอกบ้านหรือริมทาง เป็นการแผ่เมตตาให้ดวงวิญญาณไร้ญาติ

วันตรุษจีน ไหว้ในวันไหว้

1. เช้ามืด ไหว้เทพเจ้า — ขอบคุณที่คุ้มครองตลอดปี และขอพรรับปีใหม่
2. สาย ไหว้บรรพบุรุษ — เชิญท่านร่วมฉลองปีใหม่กับลูกหลาน
3. บ่าย ไหว้วิญญาณไร้ญาติ — เผื่อแผ่ความสุขต้อนรับปีใหม่ให้ทั่วถึง

ขนมไหว้ที่ขาดไม่ได้ และความหมายดี ๆ

ของหวานประจำโต๊ะไหว้ของทั้งสองเทศกาลมักมีขนมเข่งและขนมเทียนเป็นหลัก ขนมเข่งเนื้อเหนียวหวานสื่อถึงความรักใคร่กลมเกลียวและชีวิตที่หวานราบรื่น ขนมเทียนรูปทรงแหลมดั่งเปลวไฟสื่อถึงความรุ่งเรืองสว่างไสว ส่วนผลไม้ยอดนิยมคือส้มสีทอง กล้วยทั้งหวี และสับปะรด ที่ล้วนมีความหมายเรียกโชคเรียกทรัพย์ ใครอยากรู้ความหมายของเลขและสัญลักษณ์มงคลแบบจีนเพิ่มเติม อ่านได้ที่ เลขมงคล ไทย-จีน

รายละเอียดของไหว้และเวลาแต่ละบ้านไม่เหมือนกัน แต่ละตำราอาจต่างกัน ยึดธรรมเนียมที่ครอบครัวสืบทอดกันมาเป็นหลักได้เลย

ไหว้อย่างไรให้ใจเป็นมงคล ฉบับสายมูยุคใหม่

สายมูยุคใหม่มองว่าการไหว้ทั้งสองเทศกาลไม่ใช่ภาระ แต่เป็นโอกาสฝึกใจให้กตัญญูและนิ่งขึ้น เริ่มจากทำความสะอาดหิ้งบูชาก่อนวันไหว้ จัดของอย่างตั้งใจแม้ไม่ครบทุกอย่าง และใช้เวลาระหว่างรอธูปหมดดอกพูดคุยเรื่องดี ๆ ของบรรพบุรุษให้ลูกหลานฟัง เท่านี้การไหว้ก็มีความหมายเกินกว่าพิธี

หลายบ้านยังนิยมบูชาท้าวเวสสุวรรณหรือเทพผู้คุ้มครองไว้ที่บ้าน เพื่อความอุ่นใจตลอดปี อ่านเพิ่มได้ที่ ท้าวเวสสุวรรณ คือใคร และถ้าอยากรู้ว่าวันพระวันไหว้แบบไทยต่างกันอย่างไร ทำบุญวันไหนดี อ่านต่อที่ วันพระ วันไหว้ สำคัญอย่างไร ส่วนสายถือศีลกินเจ ย้อนอ่านธรรมเนียมได้ใน เทศกาลกินเจ

ความเชื่อเรื่องเทศกาลไหว้เป็นกำลังใจและการแสดงความกตัญญูอันงดงามของครอบครัว ผลลัพธ์ในชีวิตย่อมขึ้นอยู่กับการกระทำของเราเองเป็นสำคัญ

คำถามที่พบบ่อย