คาถาบูชาพญานาค พร้อมเปิดตำนานพญานาค 4 ตระกูล สีไหนตระกูลอะไร

เผยแพร่ 10 ต.ค. 2569 · โดย Highness Amulet

ถ้าพูดถึงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่คนไทยรู้สึกผูกพันเป็นพิเศษ คาถาบูชาพญานาค น่าจะเป็นหนึ่งในบทสวดที่ถูกค้นหามากที่สุดบทหนึ่ง โดยเฉพาะช่วงออกพรรษาที่สายมูหลายคนวางแผนไปริมโขงเพื่อรอชมบั้งไฟพญานาค ความศรัทธาต่อองค์พญานาคไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่อยู่คู่คนลุ่มน้ำโขงและพุทธศาสนามายาวนาน

บทความนี้รวบรวมทั้งคาถาบูชาพญานาคที่นิยมสวดกัน วิธีไหว้แบบเข้าใจง่าย และเกร็ดความรู้เรื่องพญานาค 4 ตระกูลใหญ่ที่หลายคนอาจยังไม่เคยรู้ อ่านจบแล้วไหว้ได้อย่างมั่นใจ สบายใจ ไม่งมงาย

พญานาคในความเชื่อไทย ทำไมผู้คนศรัทธามาแต่โบราณ

พญานาคปรากฏทั้งในพุทธประวัติและตำนานพื้นถิ่นลุ่มแม่น้ำโขง ชาวพุทธจดจำภาพพญามุจลินท์แผ่พังพานปกป้องพระพุทธเจ้าระหว่างบำเพ็ญเพียร จนกลายเป็นที่มาของพระพุทธรูปปางนาคปรก ขณะที่คนริมโขงเชื่อว่าพญานาคคือผู้พิทักษ์สายน้ำ ผู้บันดาลความอุดมสมบูรณ์ ความเชื่อนี้ยังเชื่อมโยงกับปรากฏการณ์บั้งไฟพญานาคในคืนวันออกพรรษาอีกด้วย อ่านเรื่องนี้เพิ่มได้ใน ออกพรรษา 2569 กับความเชื่อบั้งไฟพญานาค

ในแง่ความหมายมงคล พญานาคเป็นสัญลักษณ์ของความยิ่งใหญ่ ความผูกพันมั่นคง โชคลาภ และการปกป้องคุ้มครอง จึงไม่แปลกที่สายมูทุกยุคนิยมบูชาพญานาค ทั้งการไปไหว้ตามสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และการมีเครื่องรางรูปพญานาคติดตัว ใครอยากปูพื้นเรื่องนาคเกี้ยวและความหมายของพญานาคแบบละเอียด แนะนำอ่าน พญานาคกับความเชื่อคนไทย นาคเกี้ยวคืออะไร ประกอบกัน

พญานาค 4 ตระกูล มีตระกูลอะไรบ้าง สีประจำตระกูลคืออะไร

ตามคติที่เล่าสืบกันมา พญานาคแบ่งออกเป็น 4 ตระกูลใหญ่ แต่ละตระกูลมีผิวกายและบารมีต่างกัน ดังนี้

• ตระกูลวิรูปักษ์ — พญานาคกายสีทอง ถือเป็นตระกูลชั้นสูงสุด เกี่ยวข้องกับความเจริญรุ่งเรืองและบารมีอันยิ่งใหญ่
• ตระกูลเอราปถ — พญานาคกายสีเขียว ตระกูลที่คนไทยคุ้นเคยมากที่สุด สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ร่มเย็น
• ตระกูลฉัพยาปุตตะ — พญานาคกายสีรุ้ง งดงามแปลกตา สื่อถึงเสน่ห์และความเมตตามหานิยม
• ตระกูลกัณหาโคตมะ — พญานาคกายสีดำนิล เกี่ยวข้องกับพลังอำนาจ ความเข้มขลัง และการปกป้อง

ทั้งนี้รายละเอียดสีกายและลำดับศักดิ์ของแต่ละตระกูล แต่ละตำราอาจต่างกันไปบ้าง บางสายยังเชื่อมโยงสีของพญานาคกับสีมงคลประจำวันเกิดของผู้บูชาด้วย ใครสนใจเรื่องสีเสริมดวง ลองอ่าน สีมงคลประจำวันเกิด 7 วัน เพิ่มเติมได้

คาถาบูชาพญานาคที่นิยมสวดกัน

ก่อนสวดคาถา ให้ตั้งนะโม 3 จบ แล้วจึงสวดบทบูชาพญานาค บทที่นิยมสวดกันแพร่หลายและจำง่ายที่สุดคือ

คาถาบูชาพญานาคแบบย่อ

"นะติตัง พญามะ นาคะ อภินัง นาคา สาธุโนภันเต ยะมะ ยะมะ"

นิยมสวด 3 จบ หรือ 9 จบ พร้อมตั้งจิตระลึกถึงคุณขององค์พญานาค แล้วจึงอธิษฐานขอพรในเรื่องที่ตั้งใจ

บทขอขมาและขอพร

หลายสายนิยมกล่าวคำขอขมาก่อนขอพร เช่น ขอขมาหากเคยล่วงเกินต่อองค์พญานาคทั้งกาย วาจา ใจ แล้วจึงขอพรด้วยถ้อยคำเรียบง่ายจากใจ ไม่จำเป็นต้องใช้ภาษาสวยหรู ขอแค่ตั้งใจจริงและระบุเรื่องที่ขอให้ชัดเจน ทั้งนี้บทสวดและลำดับพิธี แต่ละตำราแต่ละสำนักอาจต่างกัน ยึดแบบที่ครูบาอาจารย์ของเราแนะนำได้เลย

วิธีไหว้พญานาคและของถวายที่นิยม

การไหว้พญานาคไม่มีกฎตายตัว แต่ของถวายที่นิยมกันโดยทั่วไป ได้แก่

1. ดอกไม้สีสด เช่น ดอกดาวเรือง ดอกบัว หรือพวงมาลัย
2. น้ำสะอาด น้ำแดง หรือเครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์
3. ผลไม้มงคล เช่น กล้วย มะพร้าวอ่อน ส้ม
4. เทียนและธูปตามธรรมเนียมของแต่ละสถานที่

ข้อควรจำง่าย ๆ คือ เลือกของถวายที่สะอาด สดใหม่ และเก็บกลับให้เรียบร้อยไม่ทิ้งขยะไว้ริมน้ำ ถือเป็นการแสดงความเคารพทั้งต่อองค์พญานาคและต่อสถานที่

เสริมสายมูด้วยเครื่องรางพญานาคติดตัว

สำหรับคนที่ศรัทธาองค์พญานาคและอยากมีสิ่งมงคลเตือนใจติดตัวทุกวัน เหรียญพญานาครุ่นนาคเกี้ยวของ Highness Amulet ออกแบบเป็นพญานาคสองตนเกี้ยวพันกัน สื่อถึงความผูกพันมั่นคงและความสำเร็จ ผ่านพิธีพุทธาภิเษกอย่างถูกต้อง มีให้เลือกหลายเนื้อหลายสี รวมถึงแบบลงยาสีประจำวันเกิด

ความเชื่อเรื่องพญานาคและคาถาบูชาเป็นกำลังใจและเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ ผลลัพธ์ในชีวิตขึ้นอยู่กับความเพียรและการกระทำของเราเองเป็นสำคัญ

คำถามที่พบบ่อย